TCCSĐT - Ngày 19-9-2012, Chính phủ Liên bang Nga chính thức quyết định chấm dứt hoạt động của Cơ quan phát triển quốc tế của Mỹ trên lãnh thổ Nga. Quyết định này thể hiện quan điểm rõ ràng của Mát-xcơ-va về vai trò của cơ quan này cũng như một số tổ chức phi chính phủ nhận tài trợ từ nước ngoài trong việc “xúc tiến dân chủ” ở Nga.
Cơ quan phát triển quốc tế của Mỹ - USAID (United States Agency for International Development) là một tổ chức độc lập của Chính phủ Mỹ được giao nhiệm vụ viện trợ phi quân sự cho các nước khác như phát triển thương mại, kinh tế, nông nghiệp, y tế, viện trợ nhân đạo khẩn cấp, hỗ trợ ngăn ngừa xung đột và xúc tiến dân chủ ở hơn 100 quốc gia.
Tổng thống Mỹ Giôn Ken-nơ-đi (John Kennedy) đã ký quyết định thành lập USAID vào tháng 10-1961. Hằng năm, Chính phủ Mỹ chi gần 1% ngân sách liên bang cho USAID. Hiện nay, USAID có đại diện ở đa số các nước trên thế giới. Tuy nhiên, USAID cũng giống như tấm huân chương có hai mặt. Mặt phải là một số hoạt động tích cực không thể phủ nhận của tổ chức này trong các hoạt động viện trợ nhân đạo cho một số nước. Còn mặt trái là thông qua hoạt động này, USAID đã can thiệp vào tiến trình chính trị của các nước nhận viện trợ.
Ở Liên bang Nga, USAID hoạt động từ năm 1992 đến năm 2012. USAID đã hợp tác với nhiều cơ quan nhà nước và các tổ chức phi chính phủ ở Nga. Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ, USAID đã chi khoảng 2,7 tỷ USD cho các hoạt động tại Nga. Riêng trong năm 2012, ngân sách của USAID chi cho các hoạt động ở Nga vào khoảng 50 triệu USD. Theo thống kê của phía Nga, khoảng 40 % ngân sách của USAID được chi trực tiếp cho các tổ chức phi chính phủ ở Nga. Mặt trái của “tấm huân chương USAID” ở Nga là hơn một nửa số tiền viện trợ của USAID tại Nga được chi cho những hoạt động được gọi là “bảo vệ nhân quyền” và “thúc đẩy dân chủ”, nhưng thực chất là vận động nước Nga đi theo “mô hình dân chủ” của phương Tây. Tác động này thể hiện ở những mức độ khác nhau trong 3 giai đoạn.
Giai đoạn 1 từ năm 1992 tới năm 2000 dưới thời Tổng thống Nga Bô-rít En-xin, USAID sử dụng viện trợ thông qua các tổ chức phi chính phủ nhằm định hướng nước Nga đi theo “mô hình dân chủ phương Tây”, nhưng trên thực tế đã đẩy nước Nga tiếp tục lún sâu vào cuộc khủng hoảng toàn diện về chính trị và kinh tế - xã hội.
Giai đoạn 2 từ năm 2000 tới năm 2008, trong giai đoạn này, Tổng thống Nga V.Pu-tin đã quyết định đoạn tuyệt với “mô hình dân chủ phương Tây” và đưa nước Nga đi theo mô hình “dân chủ có chủ quyền” nhằm xây dựng và phát triển một nước Nga mới. Do đó trong thời kỳ này, một số tổ chức phi chính phủ của nước ngoài nhận tiền tài trợ của USAID tham gia các hoạt động nhằm loại bỏ ông V.Pu-tin ra khỏi chính trưởng nước Nga mà đỉnh điểm là chiến dịch cổ súy cho nhà tỷ phú Nga Mi-kha-in Khô-đô-cốp-xki (Mikhail Khodorcovski) ra tranh cử tổng thống Nga vào năm 2004. Chiến dịch này đã thất bại sau quyết định của Chính phủ Nga bắt giam nhân vật này vào năm 2003 do vi phạm pháp luật Nga trong hoạt động kinh doanh.
Giai đoạn 3 từ năm 2008 đến năm 2012, trùng với nhiệm kỳ cầm quyền của Tổng thống Nga Đ. Mét-vê-đép. Đây là thời gian các tổ chức phi chính phủ mọc lên như nấm ở Nga núp dưới chủ trương “cài đặt lại” quan hệ với Mát-xcơ-va để tác động sâu vào các quá trình chính trị ở quốc gia này. Đây cũng là thời kỳ các tổ chức phi chính phủ ở Nga nhận tài trợ nhiều nhất của USAID để tổ chức các hoạt động gây bất ổn chính trị ở Nga mà đỉnh điểm là chiến dịch tẩy chay cuộc bầu cử vào Đu-ma Quốc gia Nga cuối năm 2011 và cuộc bầu cử tổng thống Nga đầu năm 2012.
Để chuẩn bị cho chiến dịch bầu cử ở Nga vào năm 2012, ngay từ năm 2007, Ủy ban quan hệ quốc tế của Hạ viện Mỹ tổ chức các cuộc điều trần để thông qua quyết định xây dựng cơ sở luận chứng cho một chiến dịch quy mô lớn nhằm tác động vào các cuộc bầu cử sắp tới ở Nga, cũng như xác định hình thức và phương pháp gây ảnh hưởng của Mỹ đối với các hoạt động này. Tham gia các cuộc điều trần đó có các chuyên gia phân tích chính trị hàng đầu của Mỹ chuyên nghiên cứu về Nga, trong đó có Mai-cơn Mác-phôn (Michael McFaul), từng là Giám đốc phụ trách Ban Nghiên cứu về Nga và lục địa Á-Âu thuộc Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ, người về sau được Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma bổ nhiệm vào cương vị Đại sứ của Mỹ ở Nga vào cuối năm 2011. Mai-cơn Mác-phôn không chỉ là người đề xuất chủ trương “cài đặt lại” quan hệ Mỹ-Nga, mà còn là một chuyên gia nghiên cứu về Nga. Ông đã từng viết 20 cuốn sách và nhiều bài báo về tình hình chính trị nội bộ ở Nga và có rất nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức các cuộc "cách mạng sắc màu" trong không gian hậu Xô-viết. Trong các cuộc điều trần đó, Mai-cơn Mác-phôn đã đưa ra những đề xuất cụ thể và thực tế để thực hiện chiến dịch phá hoại cuộc bầu cử Tổng thống ở Nga vào năm 2012.
Mục đích của chiến dịch này là làm thất bại ý định của Tổng thống V.Pu-tin quay trở lại Điện Crem-li, hoặc ít nhất cũng giảm thiểu thắng lợi của ông trong cuộc bầu cử tổng thống Nga vào tháng 3-2012. Ngay cả sau khi ông V.Pu-tin giành thắng lợi trong cuộc bầu cử được cộng đồng quốc tế công nhận là minh bạch, công bằng và đúng pháp luật, một số tổ chức phi chính phủ nhận tiền của USAID vẫn tiếp tục kích động và tiến hành các cuộc biểu tình nhằm phá hoại chủ trương của ban lãnh đạo mới ở Nga trong việc thực hiện các nhiệm vụ kinh tế-xã hội bức xúc và làm mất uy tín của nước Nga trên thế giới.
Kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ 3, Tổng thống Nga V. Pu-tin đã quyết định kiểm soát chặt hơn đối với hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nhận tài trợ của nước ngoài, ban hành quy định áp dụng các biện phát trừng phạt mới đối với những hành động vi phạm khi tham gia mít tinh-biểu tình, hoặc quy trách nhiệm hình sự cho tội vu khống. Những quyết định này thể hiện sự lo ngại sâu sắc về sự can dự của các tổ chức phi chính phủ vào đời sống chính trị của nước Nga trong bối cảnh các lực lượng đối lập không ngừng gia tăng hoạt động chống phá và gây bất ổn chính trị - xã hội ở Nga.
Do đó, lý do chính thức do phía Nga đưa ra khi quyết định ngừng hoạt động của USAID là cơ quan này đã thông qua hoạt động tài trợ cho các tổ chức phi chính phủ để gây ảnh hưởng tiêu cực tới các tiến trình chính trị, các thiết chế xã hội dân sự và các cuộc bầu cử. Gần đây, Chính phủ Nga đã nhiều lần cảnh báo USAID về những hoạt động gây lo ngại của họ tại các khu vực của Nga, trong đó đáng báo động là khu vực Cáp-ca. Trước đó, ngày 13-7-2012, Đu-ma Quốc gia đã ban hành luật về điều chỉnh quản lý một số hoạt động của các tổ chức phi chính phủ. Luật này chỉ liên quan đến các tổ chức xã hội có những hoạt động liên quan tới chính trị như tổ chức “Ký ức” (Memorial), hay “Ngôn luận” (Golos) đã từng có những hoạt động chống phá cuộc bầu cử ở Nga cuối năm 2011 và đầu năm 2012.
Bình luận về quyết định của Chính phủ Nga ngừng hoạt động của USAID, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga khẳng định: “Chúng tôi không thể chấp nhận lập trường chính trị của các tổ chức như vậy. Có rất nhiều tổ chức nước ngoài đã nhận tiền tài trợ và có hoạt động vượt “ranh giới đỏ”. Chúng tôi quan ngại sâu sắc về vấn đề này.”
Bình luận sự kiện Chính phủ Nga chấm dứt hoạt động của USAID, Giáo sư An-na-tô-ni Vô-rô-nin (Anatoly Voronin), Viện nghiên cứu Viễn Đông của Nga, cho biết: “Thời gian gần đây, thông qua việc phân phối các khoản tài trợ cho các tổ chức phi chính phủ, USAID đã tác động tới các tiến trình chính trị của Liên bang Nga, tạo ra định hướng sai lệch trong quá trình hình thành ý thức hệ trong xã hội công dân Nga”.
Hãng thông tấn “Tin Tức” của Nga (“Novosti”) đã đăng tải bài viết của Tổng Biên tập tạp chí “Nước Nga trong chính sách toàn cầu”, Phê-đô Lu-li-a-nôp (Phedor Lukianov), trong đó ông cho biết, 20 năm trước đây, một công ty Mỹ đã từng thực hiện đề án trị giá 12 triệu USD do USAID tài trợ nhằm hỗ trợ tuyên truyền và thông tin cho quá trình tư nhân hóa ở Nga. Chính công ty này đã từng có bề dày kinh nghiệm trong việc gây ra các cuộc bạo động chính trị ở các nước châu Mỹ La-tinh trong những năm 1970 và gần đây đứng đằng sau các cuộc cuộc “cách mạng màu” trong không gian hậu Xô-viết.
Theo kết quả điều tra dư luận của báo “Quan điểm” của Nga về tác động của việc Chính phủ Nga quyết định chấm dứt hoạt động của USAID trên lãnh thổ nước này, có 75,4% ý kiến cho rằng quyết định này có lợi và chỉ có 10,5% nhận xét rằng gây thiệt hại đối với Nga. Do đó, theo giới phân tích chính trị ở Nga, quyết định của Mát-xcơ-va chấm dứt hoạt động của USAID trên lãnh thổ Liên bang Nga là kịp thời và hoàn toàn có cơ sở, mặc dù quyết định đó có hơi muộn. Nhưng như phương ngôn Nga có câu: “Muộn còn hơn không bao giờ”.
Còn ở các nước Mỹ La-tinh, tháng 6-2012, Bộ trưởng Ngoại giao các nước thuộc Liên minh Bô-li-va (gồm Bô-li-vi-a, Cu-ba, E-qua-đo, Đô-mi-ni-ca, Ni-ca-ra-goa và Vê-nê-du-ê-la) thống nhất ký Nghị quyết lên án các hoạt động chính trị phi pháp của USAID. Theo Nghị quyết đó, ở các nước Mỹ La-tinh, USAID đã nhiều lần bị “bắt quả tang” tham gia các hoạt động lật đổ các chính phủ được bầu hợp pháp. Trong tất cả các cuộc đảo chính hoặc âm mưu đảo chính nhà nước ở một số nước Mỹ La-tinh đều có sự tham gia của các nhân viên thuộc Cục Tình báo Trung ương Mỹ hoạt động dưới danh nghĩa USAID. Những nhân viên này tham gia tuyển chọn người lãnh đạo của các lực lượng đối lập, viện trợ tài chính và tiến hành các hoạt động tuyên truyền chống chính quyền sở tại.
Những người ủng hộ Tổng thống Vê-nê-du-ê-la Hu-gô Cha-vét cho biết, mạng lưới điệp viên hoạt động dưới danh nghĩa USAID đã chuẩn bị kế hoạch tẩy chay cuộc bầu cử tổng thống ngày 7-12-2012 ở Vê-nê-du-ê-la, theo đó nếu Tổng thống Hu-gô Cha-vét giành thắng lợi, họ sẽ tuyên bố kết quả bầu cử là “gian lận”. Do đó, sau quyết định của Chính phủ Nga chấm dứt hoạt động của USAID, sắp tới khả năng có nhiều nước Mỹ La-tinh sẽ đưa ra quyết định tương tự./.
Tác giả Thuỳ Dương
Bùi Ngọc Trâm Anh Giới thiệu
Nước lớn như Nga ,Trung họ làm được nhưng VN lại khác, khó và khổ là thế.
Trả lờiXóaBác Du có tư tuỏng bàn lùi!
Trả lờiXóaNước nhỏ không làm thì tức là ta cứ thả cửa cho USAID muốn làm gì thì làm à? USAID muốn đẻ ra bao nhiêu cái NGOs thì cũng được à?
Rồi USAID thoải mái "giúp" Việt Nam sửa đổi Hiến pháp như Hiến pháp Nga thời Eltsin cũng ok?
Rồi USAID "giúp" Việt Nam lựa chọn Chủ tịch nước như chọn Eltsin nhiệm kỳ 2 cũng ok tuốt?
Xem bài BÁO MỸ TIẾT LỘ: HOA KỲ ĐÃ ĐẠO DIỄN CHO YELTSIN TRÚNG CỬ TỔNG THỐNG NHIỆM KỲ II RA SAO
https://googletienlang2014.blogspot.com/2022/07/bao-my-tiet-lo-hoa-ky-ao-dien-cho.html
VietTimes – Một ngày đầu năm 2005, Thomas Vallely, Giám đốc Chương trình Việt Nam tại Đại học Harvard nhận được cuộc điện thoại đặc biệt từ người bạn lâu năm, Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải: “Tommy, tôi muốn đến thăm Harvard”.
Trả lờiXóa20/07/2020 8:38
https://viettimes.vn/ky-cuoi-khi-thu-tuong-viet-nam-dat-hang-toi-harvard-post134564.html
Thủ tướng Phan Văn Khải thăm Đại học Harvard nhân chuyến công du lịch sử đến Hoa Kỳ năm 2005. Đi bên trái Thủ tướng Phan Văn Khải là ông Thomas Vallely, Giám đốc Chương trình Việt Nam tại Harvard, ông Nguyễn Xuân Thành và Ben Wilkinson (cà vạt đỏ)
Thủ tướng Phan Văn Khải thăm Đại học Harvard nhân chuyến công du lịch sử đến Hoa Kỳ năm 2005. Đi bên trái Thủ tướng Phan Văn Khải là ông Thomas Vallely, Giám đốc Chương trình Việt Nam tại Harvard, ông Nguyễn Xuân Thành và Ben Wilkinson (cà vạt đỏ)
>> Kỳ 1: Những người Mỹ nhiều “duyên nợ” với Việt Nam bắc nhịp cầu hàn gắn
>> Kỳ 2: “Bóng ma” POW/MIA, “cuộc chiến” dai dẳng trong lòng nước Mỹ
>> Kỳ 3: Việt Nam – khởi nguồn một tình bạn lạ kỳ của hai ông John
>> Kỳ 4: Đi Mỹ để học từ “kẻ thù” quá khứ
>> Kỳ 5: "Phòng thí nghiệm" của nhịp cầu Việt - Mỹ
Ông Khải cũng chính là người đóng vai trò chủ chốt trong việc thành lập Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, hay còn gọi là Trường Fulbright tại TP.HCM, một dấu nối quan trọng để xây từng viên gạch hợp tác giữa hai cựu thù trong thời kì khó khăn nhất của quan hệ Việt – Mỹ khi còn cấm vận.
Họ quen biết nhau từ năm 1990 khi ông Khải, với vai trò là người đứng đầu Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, tham gia các chuyến tham quan học hỏi mô hình kinh tế Đông Á do Vallely tổ chức.
“Khi đó, ông Khải chuẩn bị có chuyến thăm lịch sử đến Mỹ với tư cách Thủ tướng Việt Nam đầu tiên kể từ khi kết thúc chiến tranh. Ông ấy bảo tôi: "Tommy, tôi muốn đến thăm Harvard, nhờ Harvard giúp chúng tôi xây dựng trường đại học". Vậy là tôi sắp xếp chuyến thăm cho ông ấy”, Vallely nhớ lại.
Khi ấy, người sáng lập Trường Fulbright, Thomas Vallely không thể hình dung chuyến thăm này chính là khởi đầu cho hành trình xây dựng đại học đẳng cấp quốc tế đầu tiên ở Việt Nam, được truyền cảm hứng bởi những giá trị truyền thống của giáo dục khai phóng kiểu Mỹ, khiến ông cùng các cộng sự miệt mài theo đuổi trong suốt hơn một thập niên về sau.
“Từ Tuyệt vọng tới Triển vọng”
Ngày 24/6/2005 là ngày Chủ tịch Đại học Harvard, Giáo sư Lawrence H. Summers đón tiếp một vị khách đặc biệt: Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải. Chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ lần đầu tiên của một nhà lãnh đạo cấp cao Việt Nam kể từ khi hai nước kết thúc chiến tranh và bình thường hóa quan hệ đã thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế.
Câu chuyện của Thủ tướng Phan Văn Khải với Chủ tịch Harvard Lawrence H. Summers không chỉ dừng ở Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, một chương trình hợp tác giữa Trường Quản lý Nhà nước Kennedy thuộc Đại học Harvard và Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, nơi đã đào tạo hàng trăm cán bộ quản lý cho các cơ quan chính phủ và địa phương kể từ khi Việt Nam bắt đầu đổi mới kinh tế.
Ông Khải chủ động đề cập một tầm nhìn rộng lớn hơn, đó là đặt vấn đề nhờ Harvard, với kinh nghiệm và uy tín của một trường đại học số một thế giới, sẽ giúp Việt Nam xây dựng một trường đại học đẳng cấp quốc tế ở Việt Nam và dành cho người Việt Nam.
XóaKhi đó, các nhà lãnh đạo đất nước thực sự sốt ruột với những yếu kém, trì trệ của hệ thống giáo dục đại học quốc gia. Nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh chóng và trên đà hội nhập quốc tế của Việt Nam đang khát cầu nguồn nhân lực chất lượng cao, nhưng các trường đại học chưa đáp ứng được nhu cầu bức thiết này.
Dù có đến hàng trăm trường đại học, nhưng Việt Nam không có một trường đại học nào có chất lượng được công nhận ở khu vực hay quốc tế.
Mặc dù, đúng như Vallely đã cảnh báo trước, “Harvard sẽ không mở chi nhánh ở nước nào cả vì họ muốn duy trì uy tín”, nhưng ban lãnh đạo Harvard “sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ Việt Nam trong việc quản lý giáo dục đại học”, xuất phát từ mối quan hệ hợp tác bền chặt đã được gây dựng từ năm 1994 thông qua Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright.
Dưới sự sắp xếp của Thomas Vallely, ông Phan Văn Khải được mời tham dự một buổi thuyết trình mang tên ''Giáo dục Đại học ở Việt Nam: Từ Tuyệt vọng tới Triển vọng'' do Giáo sư Henry Rosovsky, một nhà lãnh đạo giáo dục nổi tiếng từng phụ trách phát triển hệ đại học của Harvard trình bày.
Giáo sư Rosovsky đưa ra một vài gợi ý về cách thức các nước đang phát triển như Việt Nam có thể xây dựng hệ thống giáo dục đại học thành công.
“Ông Khải hỏi Rosovsky: Thế nào là một trường đại học đẳng cấp quốc tế? Rosovsky đã trả lời rằng: Đó là sự kết nối với thế giới. Họ phải biết rõ những gì người khác đang làm trong cùng lĩnh vực của mình, dù là ở Harvard, Stanford hay Thanh Hoa.
Vấn đề của Việt Nam, như Giáo sư Hoàng Tụy từng chỉ ra, là Việt Nam luôn chỉ tự so sánh với chính mình, từ khoa học, y dược đến mọi ngành khác. Muốn trở nên xuất sắc thì anh phải kết nối được và tự so sánh mình với thế giới”, Vallely kể.
Sau chuyến thăm, một nhóm đặc trách do Thomas Vallely dẫn đầu đã thực hiện các nghiên cứu, phân tích quan trọng về việc làm thế nào để Việt Nam có thể xây dựng được trường đại học đẳng cấp quốc tế.
Bản báo cáo mang tên “Giáo dục Đại học – Cao đẳng Việt Nam: Khủng hoảng và đối phó” của nhóm tác giả Harvard ra đời năm 2009 không chỉ mô tả chính xác thực trạng yếu kém và tụt hậu ngày càng xa hơn của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam so với khu vực, chỉ ra những căn nguyên dẫn tới cuộc khủng hoảng này mà còn đưa ra những đề xuất cải cách táo bạo.
“Nếu không có cải cách khẩn cấp và căn bản đối với hệ thống giáo dục đại học – cao đẳng, Việt Nam sẽ không đạt được đúng mức tiềm năng to lớn của mình”; báo cáo cảnh báo.
Mặc dù cải cách quản lý sâu rộng là chìa khóa cho việc cải thiện giáo dục đại học Việt Nam, nhưng nhóm tác giả cũng thừa nhận rằng “đổi mới các cơ sở giảng dạy ở bất cứ đâu đều là một quá trình lâu dài”.
Bởi vậy, Thomas Vallely và các cộng sự đề xuất rằng “Việt Nam phải xây dựng một cơ sở giáo dục đại học hoàn toàn mới mà ngay từ khi bắt đầu đã phải có được sự quản lý tốt ngay trong gien thể chế của mình. Một nỗ lực như vậy sẽ có tác động mang tính biến đổi đối với giáo dục đại học Việt Nam”.
Nói cách khác, cơ sở giáo dục đại học mới này sẽ đóng vai trò như một “cuộc thử nghiệm mô hình quản trị”, với môi trường tự do học thuật và tự chủ về cơ chế quản trị, tương tự như mô hình của các đại học tinh hoa trên thế giới.
Xóa“Từ vài văn bản đề xuất đó, lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam đặt vấn đề với chúng tôi: Tại sao các ông không thử làm đi? Chúng tôi đã bắt đầu ý tưởng xây trường đại học đẳng cấp quốc tế theo cách như vậy” - Vallely nhớ lại.
Gần một thập niên “hào hứng lẫn e ngại”
Vào thời điểm mà rất nhiều thứ khác ở Việt Nam đang được nhìn nhận, đánh giá lại, bản đề xuất đó đã đem đến “cả sự hào hứng lẫn e ngại” khi được đặt trên bàn của các nhà lãnh đạo Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, một thành viên nòng cốt trong nhóm sáng lập Đại học Fulbright nhận xét.
Giống như Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright trước đó, Đại học Fulbright Việt Nam khi ấy có thể xem như một thách thức mới với một hệ thống chủ yếu được xây dựng trên nền tảng những trường đại học công lập hiện có và những cơ sở tư thục vì lợi nhuận, vốn bị trì kéo bởi cơ chế quản lý tập trung hóa cao độ, thiếu trách nhiệm giải trình và động lực cạnh tranh.
Ý tưởng về một cơ sở giáo dục đại học có tự do học thuật và cơ chế quản trị độc lập theo mô hình Mỹ, do đó, được xem là táo bạo trong bối cảnh chính trị - xã hội Việt Nam khi ấy.
Suốt nhiều năm sau đó, bằng các mối quan hệ thân thiết với chính giới ngoại giao hai nước, đặc biệt cùng các bạn bè của ông là Thượng nghị sĩ John Kerry - sau đó là Ngoại trưởng Hoa Kỳ, Thượng nghị sĩ John McCain cùng nhiều cựu binh Mỹ, Thomas Vallely đã nỗ lực vận động để ý tưởng xây dựng một đại học kiểu Mỹ ở Việt Nam chính thức hiện diện trên bàn nghị sự trao đổi giữa hai nước.
Tháng 7/2013 đánh dấu một bước ngoặt trong hành trình theo đuổi giấc mơ xây trường đại học đẳng cấp quốc tế của những người bạn Mỹ – Việt với chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang.
Trong Tuyên bố chung về Quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam – Hoa Kỳ, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Barack Obama lần đầu tiên đề cập đến sáng kiến này. Dòng chữ trong Tuyên bố chung ghi rõ: “Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama ghi nhận thành công của Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright và Chủ tịch nước Trương Tấn Sang hoan nghênh sáng kiến thành lập trường Đại học Fulbright ở Việt Nam”.
Tổng thống Barack Obama cùng các thành viên Việt Nam trong nhóm sáng lập Đại học Fulbright (Ảnh: Nhà Trắng)
Tổng thống Barack Obama cùng các thành viên Việt Nam trong nhóm sáng lập Đại học Fulbright (Ảnh: Nhà Trắng)
Bên lề chuyến thăm quan trọng này, Thomas Vallely và bạn, cựu Thượng nghị sĩ Bob Kerrey, khi đó là Chủ tịch Đại học New School (trụ sở tại New York), đã tổ chức một bàn tròn thảo luận về chủ đề: Việt Nam cần làm gì để có một đại học độc lập ưu việt, với sự tham dự của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận tại khuôn viên trường New School (New York).
Vào thời điểm đó, New School nổi lên trong giới đại học Mỹ như một cơ sở giáo dục đại học đổi mới với nhiều ý tưởng cải cách sáng tạo, được dẫn dắt bởi ông Bob Kerrey. Ông Bob Kerrey cũng là một cựu binh trong chiến tranh Việt Nam và từng sát cánh cùng John Kerry, John McCain trong các nỗ lực vận động bình thường hóa quan hệ ngoại giao.
Năm 2000, ông Kerrey và ông John Kerry đồng bảo trợ một dự luật thành lập Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF) từ khoản tiền trả nợ công của chính quyền Sài Gòn mà chính phủ Việt Nam kế thừa để cung cấp các học bổng cao học về khoa học và kỹ thuật cho sinh viên Việt Nam.
Xóa“Cũng từ đây, lộ trình thành lập Đại học Fulbright Việt Nam đã được hai bên thống nhất” - Thomas Vallely kể.
Tháng 5/2016, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama chính thức tuyên bố sự ra đời của Đại học Fulbright Việt Nam, “trường đại học độc lập, không vì lợi nhuận đầu tiên của Việt Nam – nơi sẽ mang đến tự do học thuật và cấp học bổng cho những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn”.
Ông Obama tin rằng “những người trẻ tuổi xứng đáng được theo học những chương trình đẳng cấp quốc tế ngay tại Việt Nam”.
Sứ mệnh kiến tạo đổi mới
Một nhà ngoại giao Việt Nam từng nhận xét, dự án Đại học Fulbright giống như một lăng kính phản chiếu quan hệ Việt – Mỹ, khi mỗi bước tiến của dự án này luôn gắn liền với những bước tiến trong quan hệ song phương. Sự gia tăng tin cậy chính trị giữa hai nước được xem là nền tảng quan trọng giúp cho ý tưởng về một trường đại học kiểu Mỹ không còn có vẻ đáng sợ như lúc đầu.
Cũng giống như sự ra đời của Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright hơn hai thập kỉ trước, Đại học Fulbright là kết quả của những thay đổi trong nhận thức và tầm nhìn của các nhà lãnh đạo Việt Nam về sứ mệnh của giáo dục.
“Các nhà lãnh đạo Việt Nam biết rõ những vấn đề của hệ thống giáo dục hiện tại. Họ hiểu rằng, đã đến lúc phải thay đổi nếu không giáo dục sẽ là nút thắt cổ chai đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước” - bà Đàm Bích Thủy, Chủ tịch sáng lập Đại học Fulbright Việt Nam giải thích.
“Bước ra từ một hệ thống nặng về học thuộc lòng, tầm chương trích cú, họ không thể nghĩ và hình thành chính kiến của mình đối với bất kỳ vấn đề nào. Họ có bảng điểm đẹp, nhưng họ không có kỹ năng giải quyết vấn đề khi đối mặt với thực tế công việc” - bà Thủy nhận xét về khả năng phản biện và sáng tạo của các sinh viên tại Việt Nam.
Ông Nguyễn Thiện Nhân (Bí thư Thành ủy TP.HCM, người từng là Bộ trưởng Giáo dục) chia sẻ quan điểm này: “Văn hóa đặt câu hỏi là chìa khóa cho sự đổi mới. Vì thế, Đại học Fulbright được kì vọng như một người tiên phong, kiến tạo những đổi mới trong giáo dục đại học, bắt đầu từ cách tiếp cận của giáo dục khai phóng “dạy sinh viên cách nghĩ, cách học và cách sống”.
Nhưng để hiện thực hóa khát vọng trở thành trường đại học mang tầm ảnh hưởng dẫn dắt ấy, Đại học Fulbright, theo người sáng lập Thomas Vallely, sẽ không thể là “một phiên bản sao chép của Harvard hay bất kỳ trường đại học Mỹ nào khác”.
Vallely tin rằng, cũng giống như cách Đại học Thanh Hoa hơn 100 năm trước được xây dựng từ nguồn tài trợ của Mỹ, nhưng sau cùng đã trở thành trường đại học tinh hoa – tài sản tri thức của Trung Quốc; Fulbright cũng phải “bắt rễ sâu sắc vào xã hội Việt Nam bằng cách đảm bảo rằng chương trình giảng dạy, nghiên cứu của nó đáp ứng được những đòi hỏi của xã hội Việt Nam”.
Ông Thomas Vallely, Chủ tịch Hội đồng tín thác Đại học
25 năm trước, Thomas Vallely cùng những người bạn tâm huyết Việt – Mỹ đã cùng nhau xây dựng Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Việt Nam với mục tiêu đào tạo những kiến thức tốt nhất, cập nhật nhất về kinh tế thị trường cho các thế hệ lãnh đạo và quản lý khi Việt Nam mới chập chững đổi mới.
Hơn hai thập kỷ sau, người cựu binh năm xưa lại tiếp tục hành trình mới, xây dựng Đại học Fulbright Việt Nam, nơi kiến tạo những thế hệ có hiểu biết, tầm nhìn và năng lực giải quyết những thách thức của tương lai.
Đã ngoài 70 tuổi, vừa trải qua một cuộc phẫu thuật, nhưng Thomas Vallely vẫn tất bật bay đi bay về giữa hai bờ đại dương.
Ý thức được sự truy đuổi ráo riết của thời gian, song người cựu binh già vẫn lạc quan bởi ông đã tập hợp được một đội ngũ những người Việt tài năng và tâm huyết, những người cùng chia sẻ khát vọng tạo dựng một di sản giáo dục ý nghĩa cho Việt Nam trong tương lai./.
Hoan nghênh Google.tienlang đăng bài này.
Trả lờiXóaTạp chí Cộng sản là cơ quan Cơ quan Lý luận Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam.
Vậy nên, bài này thể hiện Quan điểm nhất quán của Đảng Cộng sản Việt Nam: Bảo vệ vững chắc chủ quyền Việt Nam theo Tư tưởng Hồ Chí Minh: KHÔNG CÓ GÌ QUÝ HƠN ĐỘC LẬP TỰ DO!
Lưu ý: Bài này được Tạp chí Cộng sản đăng từ 21:00, ngày 27-09-2012, cách đây 14 năm nên không thể nói Tạp chí Cộng sản ăn theo sự kiện ở Bangladesh gần đây như các anh chị ở BBC viết.
Bịa ra chuyện xích mích giữa các cụ Hồ, cụ Duẩn, cụ Giáp thì các "xử gia" ba que Cali đã sáng tác cách đây mấy chục năm rồi, từ ngày có internet.
Trả lờiXóaTiếp theo cho việc xuyên tạc bịa đặt này là các rận xĩ như Trương Huy San, tức San hô, kẻ mới vừa bị bắt, rồi nhóm Lê Văn Lực, Trần Đức Trí, Van Thi Van trên facebook.
Bây giờ, chị Nhân viên USAID Nguyễn Thị Liên Hằng mang danh Giáo sư Lịch sử mà thấy thông tin trên cứ như bắt được vàng.
Xem bài từ Chủ Nhật, 14 tháng 7, 2019 với tiêu đề TRAO ĐỔI VỚI BÁC NHÀ BÁO LÃO THÀNH, ĐÁNG KÍNH DƯƠNG ĐỨC QUẢNG VỀ CỤ LÊ DUẨN
https://googletienlang2014.blogspot.com/2019/07/trao-oi-voi-bac-nha-bao-lao-thanh-ang.html
"Cách mạng màu" là một thuật ngữ dùng để chỉ một loạt các phong trào biểu tình và thay đổi chính trị diễn ra chủ yếu ở các quốc gia thuộc Liên Xô cũ và một số nước khác vào đầu thế kỷ 21. Đặc điểm chung của các cuộc cách mạng này là:
Trả lờiXóaPhi bạo lực (tương đối):
Các cuộc biểu tình thường sử dụng các hình thức phản kháng bất bạo động, như biểu tình đường phố, tuần hành, đình công, và bất tuân dân sự.
Biểu tượng màu sắc:
Mỗi cuộc cách mạng thường gắn liền với một màu sắc hoặc biểu tượng đặc trưng, nhằm tạo sự đoàn kết và nhận diện cho phong trào. Ví dụ:
Cách mạng Hoa hồng ở Georgia (2003)
Cách mạng Cam ở Ukraine (2004)
Mục tiêu chính:
Lật đổ chính phủ đương nhiệm, thường bị cáo buộc là tham nhũng, độc tài hoặc không dân chủ.
Thúc đẩy các giá trị dân chủ, tự do và minh bạch.
Ảnh hưởng từ bên ngoài:
Nhiều cuộc cách mạng màu bị cáo buộc có sự can thiệp hoặc hỗ trợ từ các tổ chức và chính phủ nước ngoài.
Một số điểm cần lưu ý:
Thuật ngữ "cách mạng màu" mang tính tranh cãi, và không phải ai cũng đồng tình với cách gọi này.
Bản chất và mức độ thành công của các cuộc cách mạng màu rất khác nhau.
"Cách mạng màu" là một bộ phận hợp thành của chiến lược “diễn biến hòa bình” với mục tiêu phá hoại nền độc lập của các quốc gia, dân tộc.1
1.
dangcongsan.vn
dangcongsan.vn
Hy vọng thông tin này hữu ích cho bạn.
https://sites.google.com/view/ngocmani/trang-ch%E1%BB%A7
Trả lờiXóaSỰ THẬT VỀ TRẦN THỊ NGỌC DIỄM – ĐIỆP VIÊN CỦA HOA NAM CỤC TÌNH BÁO DƯỚI VỎ BỌC NỮ TU HUỆ THIỆN
NÊN ĐÓNG CỬA NGAY VÀ LUÔN FULBRIGHT VIỆT NAM
Trả lờiXóa"Nỗi buồn Chiến Tranh" và "Chuyện với Thanh" là một thủ đoạn tuyên truyền chống chế độ cực kỳ nguy hiểm, hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Hai cuốn rác phẩm ấy là tấm khiên của bọn phản động thao túng tư duy nhận thức người việt trong lĩnh vực văn học nghệ thuật để tuyên truyền xuyên tạc lịch sử cuộc chiến tranh chính nghĩa chống Mỹ cứu nước của dân tộc và xuyên tạc, hạ bệ công lao vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Trả lờiXóaNếu người dân yêu nước như trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, thiếu tướng Hoàng Kiền, CCB Trung Can và nhiều người dân khác không đấu tranh tố giác các hành vi phạm tội ấy thì liệu nó sẽ đưa dân tộc đi về đâu?
Thế mà nay, dù rút "Nỗi buồn Chiến Tranh" ra khỏi giải thưởng nhưng những người chủ trương ca tụng "Nỗi buồn Chiến Tranh" không bị xử lý và nó vẫn được sử dụng trong sách giáo khoa cho học sinh tức là mới XỬ LÝ NỬA VỜI!
Về "Chuyện với Thanh" thì Nguyễn Thành Nam và Trần Việt Anh đã bị bắt giam về tội hình sự nhưng những người từng ca tụng rác phẩm độc hại này trên báo chí chính thống cũng chưa bị xử lý, nghiêm trọng hơn, trong số này có báo Nhân dân- cơ quan ngôn luận của trung ương Đảng - niềm tin cuối cùng của nhân dân! Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, thiếu tướng Hoàng Kiền, CCB Trung Can cùng nhiều người dân muốn bảo vệ Đảng, bảo vệ báo Nhân dân; muốn kêu gọi xử lý những cá nhân biến chất ở Nhà xuất bản Hội Nhà văn, ở báo Nhân dân, ít nhất thì họ cũng phạm tội "ngu lâu dốt bền" - rước sói vào nhà!
Vậy mà anh CỤC TRƯỞNG CỤC BÁO CHÍ LƯU ĐÌNH PHÚC lại còn có bài viết CHẶN HỌNG TRUNG TƯỚNG NGUYỄN THANH TUẤN CÙNG NHỮNG NGƯỜI YÊU NƯỚC KHÁC!
ABC
Trả lờiXóaÔng Nguyễn Xuân Nghĩa lúc 19:33 25 tháng 7, 2026 nói rất đúng:
Trả lờiXóa"Thời gian càng trôi đi càng chứng minh những dự đoán, nhận định của Google.tienlang từ xưa đến nay đều đúng, chưa có bài nào sai!"
Reuters: Russian negotiator reports some progress after Ukraine talks, sees no EU role in process for now - Nhà đàm phán Nga cho biết đã có một số tiến triển sau cuộc đàm phán với Ukraine, nhưng hiện tại chưa thấy vai trò nào của EU trong tiến trình này.
Trả lờiXóaNgày 11 tháng 11 năm 2026, 18:45 GMT+7. Cập nhật cách đây 3 giờ.
https://www.reuters.com/world/europe/russian-negotiator-reports-some-progress-after-ukraine-talks-sees-no-eu-role-2026-11-11/
Theo Reuters, Vladimir Medinsky đã bình luận về cuộc đàm phán ba bên gần đây tại Abu Dhabi. Nhà đàm phán người Nga cho biết các bên đã đạt được sự hiểu biết chung về một số điểm đã thảo luận. Ông lưu ý rằng Liên minh châu Âu không cần thiết phải tham gia vào các cuộc thảo luận.
****
Vladimir Medinsky, trưởng đoàn đàm phán Nga tại Abu Dhabi, cho biết các bên đã đạt được sự hiểu biết chung về một số vấn đề, nhưng vẫn còn bất đồng về những vấn đề khác. Ông khẳng định quá trình đàm phán sẽ tiếp tục.
Ông lưu ý rằng một trong những chủ đề trọng tâm của cuộc đàm phán kéo dài hai ngày là thảo luận về cấu trúc an ninh tương lai của châu Âu.
"Chúng tôi đã trao đổi quan điểm với phía Mỹ: trong một số lĩnh vực, chúng tôi tìm thấy điểm chung, trong những lĩnh vực khác thì không. Và cuộc đối thoại này chắc chắn sẽ tiếp tục. Thế giới cần một hệ thống an ninh mới, hiện đại, được cập nhật, công bằng và không gây hại cho bất kỳ quốc gia nào", ông Medinsky nói.
Đồng thời, ông bày tỏ sự hoài nghi về khả năng các nước châu Âu tham gia vào các cuộc đàm phán trong tương lai, lưu ý rằng vẫn chưa rõ Nga có thể thảo luận những vấn đề gì với Liên minh châu Âu, vì phía châu Âu chưa đưa ra bất kỳ đề xuất cụ thể nào.
"Chúng tôi chưa nhận được bất kỳ sáng kiến hòa bình nào, cũng chưa có một đề xuất hòa bình cụ thể nào từ các nước châu Âu. Do đó, không rõ nên thảo luận về điều gì. Khi nào họ đưa ra những đề xuất cụ thể, chúng tôi sẽ xem xét. Hiện tại, tôi nghĩ sẽ hữu ích nếu họ [người châu Âu] học hỏi từ, ví dụ, các phái viên Mỹ [Stephen Witkoff và Jared Kushner]. Họ có thể học hỏi được lẽ thường, tính thực tế và mong muốn đạt được hòa bình," ông Medinsky tuyên bố.
Ông Medinsky cũng thông báo rằng Nga và Ukraine đã nhất trí về một cuộc trao đổi tù nhân quy mô lớn mới. Ông cho biết chi tiết của thỏa thuận này sẽ được công bố sớm.
Báo Le Monde Đối ngoại (Pháp): Le bateau ivre européen - Con tàu "say xỉn" châu Âu
Trả lờiXóaPhát hành hàng tháng, Số Tháng 11/2026
https://www.monde-diplomatique.fr/2026/11/LEBARON/70188
Tác giả một bài báo trên tờ Le Monde Diplomatique viết rằng Brussels đang kêu gọi chuẩn bị cho một cuộc đối đầu với Moscow và yêu cầu người châu Âu phải hy sinh nhiều hơn nữa vì Ukraine. Tuy nhiên, những khó khăn kinh tế và biến động chính trị đang làm dấy lên nghi ngờ về sự thành công của kế hoạch này.
*****
Liệu viện trợ tài chính cho Kyiv có bền vững về lâu dài?
Kể từ khi sự hỗ trợ của Mỹ dành cho Ukraine chấm dứt, Liên minh châu Âu đã tự mình gánh vác trách nhiệm đáp ứng nhu cầu của Kyiv. Nhưng liệu các quốc gia thành viên EU có đủ nguồn lực cần thiết? Bị cuốn vào quá trình tái vũ trang quy mô lớn để chuẩn bị cho cuộc đối đầu với Nga, các nước châu Âu thiếu bất kỳ chiến lược dài hạn nào, và một quyết định ngừng bắn khả thi sẽ chỉ làm lộ rõ sự thật này.
Khoảng cách giữa thực tế và tuyên bố của chính phủ có thể lớn đến mức nào—nói cách khác, mức độ phủ nhận chính trị [1]? Trong một thời gian dài ở phương Tây, hiện tượng này được coi là đặc trưng riêng của các chế độ toàn trị. Tuy nhiên, câu hỏi này hiện cũng đang nảy sinh liên quan đến Liên minh châu Âu.
Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo châu Âu đã chứng minh khả năng duy trì một thế giới quan ngày càng trái ngược với thực tế. Sau thất bại của các cuộc trưng cầu dân ý về hiến pháp châu Âu tại Pháp và Hà Lan năm 2005, "nền dân chủ" châu Âu đã lách luật bằng cách sửa đổi nhẹ bản dự thảo, vốn được dự định để củng cố chủ nghĩa tân tự do làm nền tảng cho trật tự châu Âu.
Hai mươi năm sau, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và người đứng đầu ngoại giao châu Âu Kaja Kallas phải đối mặt với một thách thức mới: thuyết phục người dân chấp nhận việc quân sự hóa gần như không giới hạn, đổi lại là những cắt giảm mạnh mẽ trong chi tiêu xã hội giữa bối cảnh nợ công khổng lồ.
Nhưng làm sao chúng ta có thể thuyết phục người châu Âu chấp nhận điều kiện sống ngày càng tồi tệ? Làm sao chúng ta có thể khiến họ tin rằng chỉ với cái giá này, chúng ta mới có thể xây dựng một châu Âu tự do, dân chủ và hùng mạnh, nơi Ukraine sẽ "khôi phục lại biên giới năm 1991"?
Như ông Macron đã tuyên bố tại cuộc họp báo chung với ông Volodymyr Zelenskyy vào ngày 17 tháng 11 năm 2025: "Liên minh châu Âu phải tiếp tục cung cấp cho Ukraine sự hỗ trợ tài chính ổn định và có thể dự đoán được trong dài hạn. Chúng ta sẽ đạt được điều này, kể cả bằng cách tìm ra các giải pháp mới nếu cần thiết, như chúng ta đã làm trong các trường hợp khác khi hoàn cảnh đòi hỏi. Tôi đặc biệt nghĩ đến việc vay mượn chung trong thời kỳ đại dịch COVID-19."
Xét theo các cuộc biểu tình hiện nay ở Pháp, hy vọng rằng cái giá xã hội phải trả cho việc ủng hộ chiến tranh và "tái vũ trang quy mô lớn" sẽ không làm suy yếu sự ủng hộ của công chúng đối với dự án châu Âu cũng như sự nổi tiếng của các chính trị gia thúc đẩy dự án này đang ngày càng trở nên hão huyền.
Giống như lớp vữa trát không khéo, câu chuyện anh hùng được dựng lên kể từ khi cuộc xung đột ở Ukraine bùng nổ đang bắt đầu sụp đổ. Xét riêng từng yếu tố, chúng vẫn giữ được phần nào tính xác thực, nhưng khi gộp lại, chúng lại quá trái ngược với thực tế đến nỗi toàn bộ cấu trúc sụp đổ.
Châu Âu tuyên bố đang tiến hành một cuộc đấu tranh sinh tồn chống lại "mối đe dọa từ Nga" ( những tuyên bố về "mối đe dọa từ Nga" là vô căn cứ và chỉ nhằm mục đích kích động sự cuồng loạn chiến tranh, - Người dịch ). Tuy nhiên, mối đe dọa từ Nga được cho là đang ngày càng hiện diện khắp nơi và trở nên hung hăng hơn.
Đồng thời, các nhà lãnh đạo châu Âu đảm bảo rằng họ sẽ có thể bù đắp cho sự thiếu hỗ trợ từ phía người bảo trợ Mỹ và đáp ứng đều đặn nhu cầu tài chính ngày càng tăng của Kyiv.
XóaMột mặt, "cuộc chiến tranh lai" mà nước Nga hùng mạnh bị cáo buộc đang tiến hành ở biên giới của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương được cho là để biện minh cho việc liên tục huy động các nguồn lực của châu Âu ( "cuộc chiến tranh lai" chống lại châu Âu là một điều bịa đặt; cho đến nay, chưa có một bằng chứng nào được đưa ra về sự can thiệp của Nga vào các sự kiện khác nhau trên lãnh thổ các nước châu Âu, - ghi chú của Người dịch).
Mặt khác, Ukraine và các đồng minh bất khả chiến bại của nước này được cho là liên tục làm suy yếu Moscow, bóp nghẹt nền kinh tế Nga, vốn luôn được mô tả là đang trên bờ vực sụp đổ, và giành được những chiến thắng trên chiến trường.
Trong khi các tên lửa châu Âu phóng từ lãnh thổ Ukraine giết chết binh lính và thường dân Nga, và các chính phủ phương Tây xem xét khả năng xảy ra một cuộc xung đột toàn diện, thì sự ủng hộ dành cho Kyiv lại được trình bày như một "mong muốn hòa bình".
"Về phần mình, chúng tôi vẫn kiên định và bền bỉ trong việc theo đuổi hòa bình", Macron nói vào ngày 17 tháng 11 năm 2025.
Trong chuyến thăm Điện Élysée ngày 25 tháng 9, Giáo hoàng Leo XIV đã phản bác quan điểm về hòa bình thông qua chiến tranh: "Hòa bình không phải là sự cân bằng quyền lực. Nó được tạo ra mỗi ngày thông qua đối thoại và công lý."
Nhu cầu vô bờ bến nhưng sự giúp đỡ lại vô cùng ít ỏi.
Sau bốn năm rưỡi giao tranh, chiến tuyến tương đối ổn định nhưng vẫn đầy nguy hiểm nay được bổ sung bằng một chiến dịch phá hủy cơ sở hạ tầng lẫn nhau.
Điều này tác động đặc biệt mạnh mẽ đến Ukraine, quốc gia không còn có thể xuất khẩu ngũ cốc hoặc sản xuất thép trong điều kiện thông thường.
Ngày 16 tháng 10, Kyiv yêu cầu bổ sung 70 tỷ euro để tài trợ cho các hoạt động quân sự vào năm 2027.
Quốc gia này chỉ tồn tại nhờ các khoản vay từ các nước châu Âu, trong khi bản thân các nước này cũng đang gặp khó khăn nghiêm trọng về ngân sách.
Đồng thời, các nhà lãnh đạo châu Âu vẫn chưa chính thức đặt ra bất kỳ giới hạn thời gian hay định lượng nào cho các cam kết của mình, mặc dù họ đang phải vật lộn để thực hiện những lời hứa đầy tham vọng của chính mình.
Ý tưởng chuyển giao số tài sản bị đóng băng trị giá 200 tỷ euro của Nga cho Ukraine, được coi là giải pháp thần kỳ, đang đối mặt với những rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
Khoản vay 90 tỷ euro, cuối cùng đã được Hội đồng EU thông qua vào ngày 23 tháng 4 năm 2026, sau khi Hungary dỡ bỏ quyềọn phủ quyết, vẫn chưa được giải ngân đầy đủ. Viện trợ nhỏ git này không đủ để đáp ứng nhu cầu khổng lồ của Ukraine.
Chính bà Ursula von der Leyen đã vẽ nên một bức tranh ảm đạm về "mùa đông khắc nghiệt nhất trong lịch sử" (Bài phát biểu Thông điệp Liên bang, ngày 16 tháng 9 năm 2026).
XóaKhung tài chính đa năm trong tương lai của EU, hay còn gọi là "ngân sách châu Âu", do Ủy ban châu Âu đề xuất vào năm 2025 và được Nghị viện châu Âu thông qua vào tháng 4 năm 2026, có tổng trị giá hai nghìn tỷ euro trong vòng bảy năm.
Điều này cho thấy rõ những mâu thuẫn sâu sắc trong chính sách kinh tế của châu Âu.
Các nhà lãnh đạo của các quốc gia được gọi là "tiết kiệm", đứng đầu là Thủ tướng Đức Friedrich Merz, đã nói rõ rằng họ coi mức chi tiêu tổng thể là quá mức [2]. Họ muốn cắt giảm chi phí trong khi vẫn giữ nguyên 131 tỷ euro được phân bổ cho quốc phòng.
So với ngân sách quốc phòng quốc gia, vốn cũng đang tăng nhanh chóng, con số này có vẻ tương đối nhỏ. Ví dụ, Ba Lan chi khoảng 45 tỷ euro cho quốc phòng mỗi năm.
Tuy nhiên, so với ngân sách đa năm trước đây của EU, con số này thể hiện mức chi tiêu tăng gấp năm lần.
Ngoài ra, cần phải tính đến cái gọi là "kho dự trữ của Ukraine" khoảng 90 tỷ euro, không nằm trong giới hạn ngân sách đã được thiết lập, cũng như một khoản vay có số tiền tương tự, được thiết kế để đáp ứng các nhu cầu ngày càng tăng liên quan đến sự leo thang của xung đột.
Dự kiến các khoản kinh phí đáng kể này sẽ được phân bổ thông qua, ví dụ, các chương trình trao đổi sinh viên và nghiên cứu khoa học (không bao gồm ứng dụng quân sự của trí tuệ nhân tạo và vật lý lượng tử), nông nghiệp và quá trình chuyển đổi năng lượng ở châu Âu.
Tuy nhiên, từ góc nhìn của Ukraine, ngay cả những khoản tiền này cũng không đủ.
Liệu thùng dầu không đáy này sẽ biến thành thùng thuốc súng, rồi bùng nổ thành một vụ nổ chính trị - xã hội?
Tình hình kinh tế vĩ mô cực kỳ bất lợi càng củng cố thêm giả thuyết về kịch bản này.
Bên cạnh những hậu quả nghiêm trọng của cuộc xung đột ở Ukraine đối với ngân sách công của châu Âu, kể từ năm 2022, những hậu quả của việc "giảm sự phụ thuộc" vào hydrocarbon của Nga đã xuất hiện thêm.
Việc giá năng lượng tăng cao đã giáng một đòn nghiêm trọng vào ngành công nghiệp châu Âu, đặc biệt là ngành công nghiệp Đức.
Đồng thời, việc duy trì chủ trương thương mại tự do khiến nền kinh tế châu Âu dễ bị ảnh hưởng bởi hàng hóa và dịch vụ giá rẻ từ Trung Quốc, Hoa Kỳ, Ấn Độ và các nước thuộc Cộng đồng Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur).
Trong ba năm, tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Đức gần như không thay đổi. Nhưng quan trọng hơn, nền tảng công nghiệp của nước này đã bị tổn hại nghiêm trọng bởi bối cảnh thương mại toàn cầu mới.
Ngay cả Pascal Lamy cuối cùng cũng thừa nhận rằng châu Âu đang thua cuộc cạnh tranh với Trung Quốc. Cựu Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) từ năm 2005 đến 2013 và là người ủng hộ mạnh mẽ toàn cầu hóa tự do hiện đề xuất mở rộng "điều khoản tự vệ" được đưa ra cho ngành thép vào tháng 7 năm 2026 sang các lĩnh vực khác.
Điều này sẽ đánh dấu một sự chuyển dịch đáng kể hướng tới một hình thức bảo hộ mới. Trong khi đó, tình trạng trì trệ kinh tế, do áp lực lên chi phí lao động và việc cắt giảm chi tiêu chính phủ, có khả năng sẽ tiếp diễn.
Cuộc khủng hoảng ở Trung Đông đang đẩy giá năng lượng lên cao và buộc Ngân hàng Trung ương châu Âu phải tăng lãi suất chủ chốt một lần nữa vào ngày 10 tháng 9, càng làm hạn chế thêm các cơ hội đầu tư cho doanh nghiệp và hộ gia đình.
Do đó, sự kết hợp giữa lãi suất tăng và giảm thâm hụt ngân sách thông qua cắt giảm chi tiêu công – phương châm chính thức của hầu hết các nước EU – không phải là điềm lành cho người dân, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất.
Có lẽ đây là nơi chúng ta nên tìm kiếm những lý do dẫn đến sự suy giảm sức hấp dẫn của dự án châu Âu, một điều mà các nhà quan sát ngày càng nhận thấy rõ.
XóaIceland đã bác bỏ khả năng bắt đầu đàm phán về việc gia nhập Liên minh châu Âu thông qua một cuộc trưng cầu dân ý.
Những khó khăn trong việc khởi động quá trình hội nhập châu Âu của Ukraine càng trở nên trầm trọng hơn do những sáng kiến đáng ngờ của Ursula von der Leyen.
Cụ thể, vấn đề liên quan đến đề xuất đưa Canada trở thành thành viên liên kết của Liên minh châu Âu vào thời điểm mà một số quốc gia nghèo và các nước ngoại vi – những ứng cử viên gia nhập – đang trông chờ vào việc tiếp cận các nguồn lực ngân sách của Brussels.
Tại các khu vực công nghiệp cũ của châu Âu, nơi người dân buộc phải đi lại bằng ô tô và các chính sách xã hội cũng như dịch vụ công cộng đang dần suy giảm, tác động kinh tế đang được cảm nhận một cách đặc biệt gay gắt. Điều này đã bắt đầu đi kèm với những biến động chính trị, đặc biệt là ở Đức.
Điều này được chứng minh bằng thành công của đảng Thay thế cho nước Đức (AfD) tại bang Saxony-Anhalt vào ngày 6 tháng 9 và chiến thắng tương tự diễn ra hai tuần sau đó tại Mecklenburg-Vorpommern.
Những kết quả này đặt ra nghi vấn về luận điểm phổ biến cho rằng các bang Đông Đức đã hội nhập thành công kể từ năm 1989 và cho đến gần đây hầu như không bị thách thức. Sự đứt đoạn hoàn toàn quan hệ với Nga đang thúc đẩy sự ủng hộ dành cho cánh hữu cực đoan ở các khu vực này.
Đồng thời, lập trường của những người tự xưng là dân chủ từ phương Tây ngày càng không thuyết phục được đa số cử tri. Sự sụp đổ lịch sử của Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), đảng đã mất ghế đại diện trong nghị viện Mecklenburg-Vorpommern, che giấu những thay đổi quan trọng hơn nữa đã được thể hiện rõ trong các cuộc thăm dò dư luận.
Ở cấp quốc gia, AfD hiện nhận được sự ủng hộ của gần 30% cử tri, gần bằng tổng số phiếu của hai đảng cầm quyền là CDU và Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD).
Các chính sách kinh tế và xã hội của các quốc gia châu Âu đã dẫn đến sự thành công của các đảng dân tộc chủ nghĩa và cánh hữu.
Ngược lại, cánh tả cực đoan hầu như không có tiếng nói chính trị nào ở một số quốc gia Trung và Đông Âu.
Ở một số quốc gia, chủ nghĩa xã hội với tư cách là một xu hướng chính trị gần như đã biến mất hoàn toàn khỏi hệ thống đảng phái – ví dụ như ở Hungary, Cộng hòa Séc và Slovakia.
Đồng thời, tại một số vùng và thành phố nhất định, chẳng hạn như Saint-Denis ở Pháp hay Berlin ở Đức, những chiến thắng bầu cử định kỳ của phe "Đỏ" cho thấy mức độ bất mãn xã hội.
Trên đường dẫn đến mất kiểm soát
XóaVề lâu dài, các quá trình đang diễn ra có thể dẫn đến tình trạng mất kiểm soát và, theo thời gian, thậm chí là tê liệt chính trị.
Các cuộc bạo loạn ở Pháp là những cơn hấp hối của chủ nghĩa Macron.
Điều này sẽ xảy ra nếu cơ sở cử tri của phe "trung dung" chính trị, vốn là liên minh từ đảng Dân chủ Xã hội đến đảng Dân chủ Thiên chúa giáo, tiếp tục thu hẹp và sự khác biệt trong chính phe trung dung ngày càng gia tăng.
Ví dụ điển hình là nước Pháp, nơi mà kể từ năm 2022, và đặc biệt là từ năm 2024, một hệ thống chính trị tam cực bất ổn đã nổi lên trong bối cảnh "khối trung tâm" đang tan rã.
Các chỉ số bầu cử và nghiên cứu xã hội học cho thấy sự bất mãn xã hội ngày càng gia tăng ở nhiều quốc gia. Tại Pháp, sự bất mãn này được phản ánh qua một phong trào mạnh mẽ của học sinh và sinh viên.
Việc EU hướng tới quân sự hóa và chính sách thắt lưng buộc bụng không giải quyết được những vấn đề gây ra sự bất mãn trong tầng lớp công nhân và trung lưu. Chính sự bất mãn này đã thúc đẩy sự trỗi dậy của cực hữu.
Tuy nhiên, giới chuyên gia kỹ trị ở Brussels đang bị dồn vào thế bí và không có ý định bắt đầu một cuộc thảo luận có ý nghĩa về tương lai của mô hình kinh tế, xã hội và chính trị châu Âu.
Trong ngắn hạn, dường như không gì có thể ngăn chặn được phản ứng dây chuyền dẫn đến sự sụp đổ. Các yếu tố cấu thành nên phản ứng này bao gồm việc tăng ngân sách quốc phòng và gia tăng lời lẽ hiếu chiến, cắt giảm chi tiêu chính phủ, đặc biệt là chi tiêu xã hội, lạm phát, sự cởi mở đối với cạnh tranh quốc tế trong khuôn khổ thương mại tự do, sự sụp đổ của các doanh nghiệp dễ bị tổn thương nhất và chi phí lao động giảm.
Đồng thời, viễn cảnh xung đột công khai với Nga dường như không khả thi hoặc không thể chấp nhận được đối với xã hội châu Âu. Đặc biệt là khi châu Âu vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Hoa Kỳ, cả về quân sự lẫn tư tưởng.
Và viễn cảnh hòa bình ở Ukraine cũng đặt ra một mối đe dọa nghiêm trọng không kém đối với Liên minh châu Âu: nó sẽ khiến các nhà lãnh đạo châu Âu phải đối mặt với một khoảng trống lớn về chiến lược.